De Sint-Cyrillus-en-Methodiuskerk is een kerk met een bijzonder verhaal
Opmerking: dit artikel gaat over een verborgen pareltje dat je niet in de gebruikelijke reisgidsen zult vinden. Je komt hier geen gewone toeristen tegen. Het is dan ook een zeer exclusieve bestemming. Ik heb deze plek zelf ontdekt tijdens een fietstocht die ik ooit heb gemaakt.
De Sint-Cyrillus-en-Methodiuskerk, in het Tsjechisch: Kostel sv. Cyrila a Metoděje, is een oosters-orthodoxe kerk in de Tsjechische hoofdstad Praag. De kerk ligt aan de Resslova-straat (Resslova, vlakbij metrostation Karlovo Namesti) in de Praagse wijk Nové Město.
De kerk werd tussen 1730 en 1736 gebouwd naar een ontwerp van Kilian Ignaz Dientzenhofer. De kerk was oorspronkelijk rooms-katholiek en gewijd aan Sint-Carolus Borromeus, maar werd in 1783 gesloten. In de jaren 1930 kwam het gebouw in het bezit van de Tsjechisch-orthodoxe kerk. Tijdens de bezetting door de nazi’s, van 1939 tot 1945, heette de kerk weer Sint Carolus Borromeus.
In 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, verstopten Jozef Gabčík, Jan Kubiš en Josef Valčík zich samen met vier andere Tsjechoslowaakse verzetsstrijders schuil in de crypte onderaan de Sint-Cyrillus-en-Methodiuskerk, nadat ze op 27 mei een aanslag hadden gepleegd op Reinhard Heydrich, de Rijksprotector van Bohemen en Moravië. De Duitse bezetters konden hen niet vinden, totdat Karel Čurda verraad pleegde in ruil voor een beloning van 1 miljoen Reichsmark. Op 18 juni 1942 bestormden achthonderd SS'ers de kerk. De verzetsstrijders wisten bijna acht uur stand te houden, maar werden uiteindelijk gedwongen zelfmoord te plegen om arrestatie te voorkomen.
De kogelgaten van de Duitse machinegeweren zijn nog steeds te zien onder de gedenkplaat op de gevel. In de crypte is nu een museum ingericht over de aanslag op Heydrich.
Op 26 augustus 2021 bracht Frank-Walter Steinmeier, als eerste Duitse president, een bezoek aan het Heydrichiade-monument. In de Resslova-straat in Praag bracht hij hulde aan de Tsjechoslowaakse parachutisten die omkwamen in de strijd tegen de nazi’s na de moord op de waarnemend Rijksbeschermheer Reinhard Heydrich.
Joseph Gabcik
Jozef Gabčík (8 april 1912 in Poluvsie – 18 juni 1942 in Praag) was een Slowaak die als Tsjechoslowaakse soldaat betrokken was bij Operatie Anthropoid, de moord op de leider van nazi-Duitsland: Reinhard Heydrich.
Gabčík was een Slowaakse parachutist en sergeant. Eind 1941 landde hij samen met Jan Kubiš als parachutist in het Rijksprotectoraat Bohemen en Moravië, met de specifieke opdracht om de Duitse nazileider Reinhard Heydrich te vermoorden. Bij de aanslag op 27 mei 1942 raakte Heydrich ernstig gewond; hij stierf enkele dagen later in een ziekenhuis. De nazi-autoriteiten voerden in de daaropvolgende weken een klopjacht op de twee mannen. Na het verraad door Karel Čurda werden zij samen met vijf andere parachutisten aangetroffen in de Sint-Cyrillus-en-Methodiuskerk in Praag.
Het dorp Gabčíkovo in Zuid-Slowakije is naar hem vernoemd, evenals een van de grootste stuwdammen op de Donau in de buurt van het dorp. Ook een straat in Praag, vlakbij de plek waar de aanslag op Heydrich plaatsvond, is naar Gabčík vernoemd.
Jan Kubis
Jan Kubiš, Dolní Vilémovice, 24 juni 1913 - Praag, 18 juni 1942 was een Tsjech die samen met Jozef Gabčík en Josef Valčík door Groot-Brittannië werd opgeleid tot Tsjechoslowaakse parachutist met het oog op een moordaanslag op Reinhard Heydrich. Dit vond plaats onder de naam Operatie Anthropoid. Het was een antitankgranaat die door Jan Kubiš werd afgevuurd en die Heydrich dodelijk verwondde; uiteindelijk stierf Heydrich ook aan de gevolgen daarvan, omdat hij de daaropvolgende ziekte niet overleefde.
Eind 1941 landde Jan Kubiš samen met Jozef Gabčík als parachutist in het Rijksprotectoraat Bohemen en Moravië. Een straat in Praag, vlakbij de plek waar de aanslag op Heydrich plaatsvond, is naar Kubiš vernoemd.
Josef Valcik
Josef Valčík, Valašské Klobouky, 2 november 1914 - Praag, 18 juni 1942 was een Tsjechoslowaakse sergeant die betrokken was bij Operatie Anthropoid, de moord op een van de belangrijkste leiders van nazi-Duitsland: Reinhard Heydrich.
Eind 1941 landden Josef Valčík en enkele andere parachutisten in het Protectoraat van Bohemen en Moravië; hij had de opdracht gekregen om in het door de Duitsers bezette gebied een geheime zender te plaatsen, waarmee contact tussen het verzet en de geallieerden mogelijk zou worden. Valčík maakte zich echter los van de andere leden van de groep en besloot uiteindelijk naar Praag te gaan. Daar kwam hij in contact met Jozef Gabčík en Jan Kubiš, die als parachutisten in hetzelfde Britse vliegtuig hadden gezeten als hij en de opdracht hadden gekregen om de nazileider Reinhard Heydrich te vermoorden. Op 27 mei 1942, de dag van de aanslag, hield Valčík de wacht om de anderen te waarschuwen wanneer Heydrich in zijn open auto zou aankomen. Kort nadat Valčík het signaal had gegeven, gooide Jan Kubiš een antitankgranaat naar de auto en verwondde Heydrich ernstig; deze stierf enkele dagen later in het ziekenhuis. De nazi-autoriteiten voerden in de daaropvolgende weken een klopjacht op de mannen. Een straat in Praag, vlakbij de plek waar de aanslag op Heydrich plaatsvond, is naar Valčík vernoemd.
Karel Čurda
Karel Čurda (10 oktober 1911 — Praag, 29 april 1947) was een Tsjech die tijdens de Tweede Wereldoorlog als Tsjechoslowaakse soldaat diende.
In 1941 werd hij als lid van de sabotagegroep „out of range“ met een parachute gedropt in het bezette Bohemen. Hij raakte bekend als verrader van de daders van Operatie Anthropoid, de moordaanslag op nazileider Reinhard Heydrich in Praag. Als beloning voor dit verraad kreeg hij 1 miljoen Reichsmark en een nieuwe Duitse naam, „Karl Jerhot“. Later trouwde hij met een Duitse vrouw. In 1947 werd hij wegens hoogverraad opgehangen.